Evlerini Terk Ettiler Ama Bu Daha Başlangıç: Mantova’nın Cüceleri

Hikayemiz bir grup çocuk ve bir yazarın günün birinde Gonzaga Hanedanlığı’nın hüküm sürdüğü Mantova Düklük Sarayı’nı ziyaretinin armağıdır; insanların ve devlerin de gezindiği bir cüce hikayesi yazmışlar bizim için, gölgelerin boyuna kanmayalım diye.

"... Anlatacağız şimdi/ maceralarını cücelerin..."

“… Anlatacağız şimdi/ maceralarını cücelerin…”

Bahsi geçen sarayda büyük beyler kocaman odalarda arz-ı endam eyler, şımarıklık edermiş. Güçleri de, saldıkları korku da sarayları gibi uçsuz bucaksızmış . Devasa saraylarının bir katı varmış ki diğer katlara hiç benzemezmiş; orada kimin yaşadığını anlamak güçmüş. Tavanı yere değen bu kattaki odalar oyuncak gibiymiş. O kat hanedanlığın cücelerine aitmiş. İçine tıkıldıkları odaların küçüklüğünden, üstlerinde tepinenlerin gürültüsünden şikayetçi yaşamaya çalışırmış cüceler. Öfkelilermiş, hem de çok… Öfkelilermiş cüce doğdukları için… Öfkelilermiş suçlu sandıkları benliklerine… Dük, yüzbaşı ve hatta sarayın soytarısı bile öylesine uzunmuş ki, talihin bir kendilerine gülmediğine inanır, suçu kendilerinde ararlarmış. Soytarı Rigoletto’ya uyup ayaklarını bile sulamışlar geceleri, denemedikleri şey kalmamış boylarını bir santim uzatabilmek için ama nafile. Hiçbir şey değişmemiş hayatlarında, kendilerini biraz daha fazla suçluyor olmaktan başka. Sonunda içlerinde en kısaları olan Fasulyecik o güne dek hiç akıllarından geçmeyen şeyi yapmaya karar vermiş: Cesaret etmek ve yola koyulmak. Büyümenin sırrını aramak üzere Mantova şehrinin yollarını arşınlamış cüce, Te Sarayı’nda Olimpos’a tırmanan devlerle tanışmış, o devler ki tanıdığı herkesten daha uzun, daha heybetliymiş; büyümenin bir sırrı varsa kim daha iyi bilirmiş ki yerini onlardan başka? Devler hikayeyi dinlemiş, dinlemiş ve inletmişler sarayı: “Cücesin çünkü cüce evinde yaşıyorsun.” Fasulyecik tüm insanlar gibi duymuş ama anlamamış kendisine öğütleneni. Arkadaşlarıyla paylaşmak istemiş işittiklerini.

"...Düklük Sarayı'nda/ Yaşar büyük büyük beyler/ Tam beş yüz odada..."

“…Düklük Sarayı’nda/Yaşar büyük büyük beyler/ Tam beş yüz odada…”

Tam da sarayın törenenine denk gelmiş dönüşü. Beyler cüceleri birbirleriyle dövüştürüp eğlenmek istemiş. Reddetmişler beylerin şanına şan, keyfine keyif katmak için birbirleriyle savaşmayı ve kaçıp gitmişler saraydan, muhafızlar her yerde aramış onları. Saray Soytarısı Rigoletto’nun kendisine hiç benzemeyen kızı Gilda’ya sığınmışlar. İş aramışlar sokaklarda, dostça karşılanmış, saygı görmüşler; cüceler evini terk ettikleri için daha az cüceymiş onlar artık. Yüzbaşı cüceleri saklayanları korkutup sindirmeye çalışmış ama pes etmemiş halk, teslim etmemiş cüceleri. Altın teklifini duymazdan gelmiş, onurumuzla kazandığımız para kazan kazan altınlarınıza yeğdir demiş fakir mahallelerin gururlu insanları . Cüceler işlerinde mahirleşmiş zamanla, Fasulyecik ise devlerin boyunu ölçme merakında…Yüzbaşı Bombardo ne yapmış ne etmiş bulmuş yerlerini, saldırmış muhafızlarıyla üstüne cücelerin.

Yüzbaşı Bombardo aynı zalim ama  cüceler eskisi gibi korkak değil

Yüzbaşı Bombardo aynı zalimmiş ama cüceler eskisi gibi korkak değilmiş

Bombardo aynı zalimmiş kılıcına ve ünvanına güvenen bu yüzden erken söylemiş zafer tüküsünü; neylesin ki bilmiyormuş cüceler tanıdığından çok farklıymış artık, korkusuz ve başı dik. Cesaretle direnenin hangi silah durabilirmiş ki karşısında? Elbette mağlup olmuş saray… Masalın sonunda selam ederken tüm yoldaşlarına cüceler, bir şarkı mırıldanmış içlerinden biri:

“ Hadi bakalım Yüzbaşı Bombardo

Topla git adamlarını.

Unutma ki, bir araya gelince

Devleşir cüceler de.”

Bu güzel hikayeyin anlatıcısı Gianni Rodari, insanlığın büyük değil iyi kalpli insanlara ihtiyacı olduğuna inanmış çocukluğundan beri ve hep bu uğurda çabalamış.Ne mutlu ki bizlere, hayal gücünü ve cesareti ne kitaplarından ne hayatından eksik etmiş, İkinci Dünya Savaşı’nda ülkesinde faşizme karşı direnmiş bu iyi kalpli anlatıcının hikayelerini dinleyebiliyoruz. Onun hikayelerini dinleyenin cebinde hayaller ve yıldızlar birikir. Bulutlar daha yakındır, hiç olmadığı kadar merak uyandırır hayat ve dizginlenemez cesaret yanıbaşındadır artık .

"Dostum, biliyor musun, siz niye cüce kalmışsınız? Cücelerin evinde yaşıyorsunuz da onun için"

“Dostum, biliyor musun, siz niye cüce kalmışsınız? Cücelerin evinde yaşıyorsunuz da onun için”

Mantova’nın Cüceleri bir harika hikaye ancak cesur olanların anlayabileceği, ömrünü işitmekle tüketenlere üzüleceği… Ve benim bugün burada ondan söz edişim için şunu diyebiliriz pek tabii, gecikmiş olsa da azıcık, zamanlaması manidardır! Cüceler ezildikleri için suçladılar kendilerini, makus kaderlerini; beyler eğlendi onları ezdikçe, tahtlarını daha sıkı kavradılar saldıkları korkuyu gördükçe. Sonra biri çıktı sarıldı ümidine: İzin verdikçe ezmelerine, un ufak olduk ellerinde. Sarıldılar birbirlerine cesaretle. Omzuna dayandığına güvenenden güçlüsü var mı ki dünyada? “Artık sana ezdirmem kendimi, bir kez kalktı başım göğe doğru” diye haykırıp direnenden daha yenilmezi ya da ? Yok! Yok! Rodari’nin hikayesini en çok biz severiz belki şu dünyada bugün , anlatılan basbayağı bizim hikayemizdir çünkü.

"Masalımız bitti burada/ Ayrılırken huzurunuzdan/Selam ederiz/ Bütün yoldaşlarımıza"

“Masalımız bitti burada/ Ayrılırken huzurunuzdan/Selam ederiz/ Bütün yoldaşlarımıza”

Mantova’nın Cüceleri Gianni Rodari tarafından yazılıp, Margherita Micheli tarafından resimlenmiş. Hikayeyi anlatırken resimlerin hak ettiği övgüyü atladım korkarım; sıradışı, çerçevelere sığmayan, büyüleyici çizimler var kitapta, yeni bir destan yazmış Micheli’nin kalemi. Çeviri Filliz Özdem’e ait. Her satırda çevirmenin de aynı şiiri okuduğunu duydum ben. Kitap Yapı Kredi Yayınları tarafından yayınlanıyor.

Cüceler evini terk etmeye ant içmiş herkesin aynada kendisine daha fazla gülümsemesini sağlayacak bir kitaptır, tavsiyemdir.

Reklamlar

2 thoughts on “Evlerini Terk Ettiler Ama Bu Daha Başlangıç: Mantova’nın Cüceleri

  1. Geri bildirim: Ben Bu Oyunu Bozarım: Küçük Kerevit | Bu Kitabı Çok Sevdim

  2. Geri bildirim: Ama Arkadaşlar Güzeldir: Bütün Gün Esneyen Prenses | Bu Kitabı Çok Sevdim

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s